یکی از کامل ترین نسخه های کل سری : Grand Theft Auto: San Andreas

بازی Grand Theft Auto: San Andreas در ۲۶ اکتبر ۲۰۰۴ برای PlayStation 2 عرضه شد و بعدها به Windows، Xbox و پلتفرم‌های متعدد دیگری در سال‌های بعد راه یافت. این بازی، توسعه‌یافته توسط Rockstar North، سومین نسخه اصلی از دوران سه‌بعدی مجموعه بود و با نمره‌ی خیره‌کننده ۹۵ از ۱۰۰ در متاکریتیک، نه‌تنها به‌عنوان بازی سال ۲۰۰۴ پلی‌استیشن ۲ از سوی خود متاکریتیک معرفی شد، بلکه در نقدهای متعددی، از جمله بررسی PC Gamer با نمره ۹۴ درصد، به‌عنوان بالاترین‌امتیازترین نسخه مجموعه GTA تا آن زمان، حتی بالاتر از Vice City، شناخته شد.

داستان بازی، کارل سی‌جی جانسون (Carl "CJ" Johnson)، جوانی سیاه‌پوست را دنبال می‌کند که پنج سال پس از ترک شهر زادگاهش، لوس سانتوس (Los Santos)، برای فرار از خشونت دسته‌های خیابانی، پس از شنیدن خبر قتل مادرش، به این شهر بازمی‌گردد. این بازگشت، او را به قلب جنگ دسته‌های خیابانی، فساد پلیس و توطئه‌ای گسترده می‌کشاند که در نهایت باید هویت واقعی قاتل مادرش را آشکار کند. بازی در ایالت خیالی سن آندریاس روایت می‌شود؛ ایالتی که از سه شهر اصلی، لوس سانتوس (الهام‌گرفته از لس‌آنجلس)، سان فیرو (الهام‌گرفته از سان‌فرانسیسکو) و لاس ونتوراس (الهام‌گرفته از لاس وگاس)، به همراه مناطق روستایی و صحرایی گسترده میان آن‌ها، تشکیل شده است.

داستان

روایت San Andreas را باید بالغانه‌ترین و از نظر اجتماعی آگاهانه‌ترین داستان کل دوران سه‌بعدی اولیه مجموعه GTA دانست. برخلاف تامی ورچتی در Vice City که مجرمی باتجربه و بی‌رحم بود، سی‌جی از همان ابتدا شخصیتی انسانی‌تر و قابل‌همذات‌پنداری‌تر معرفی می‌شود؛ مردی که تلاش می‌کند خانواده از هم‌پاشیده‌اش را دوباره کنار هم بیاورد، در حالی‌که به‌تدریج درگیر توطئه‌ای بزرگ‌تر، الهام‌گرفته آشکار از رسوایی واقعی فساد پلیس رمپارت (Rampart) در لس‌آنجلس و رقابت واقعی دسته‌های خیابانی Bloods و Crips، می‌شود. شخصیت افسر فاسد تنپنی (Tenpenny)، با صداپیشگی ساموئل ال. جکسون، از سوی منتقدان به‌طور گسترده به‌عنوان یکی از بهترین و پیچیده‌ترین آنتاگونیست‌های کل تاریخ مجموعه ستایش شده است؛ همچنین خیانت شخصیت بیگ اسموک (Big Smoke)، یکی از دوستان نزدیک سی‌جی، به یکی از به‌یادماندنی‌ترین لحظات روایی کل فرنچایز تبدیل شد.

با این حال، باید صادقانه به یک کاستی روایی قابل‌توجه نیز اشاره کرد: بخش میانی بازی، که سی‌جی را از لوس سانتوس خارج کرده و به مناطق روستایی و صحرایی می‌برد، از سوی بسیاری از بازبینی‌ها با افت محسوس کیفیت روایی و اتمسفریک همراه دانسته شده است. یکی از این بررسی‌ها به‌طور مشخص اشاره کرده که سی‌جی، در این بخش از بازی، در مأموریت‌های طنزآمیز با شخصیت‌های حاشیه‌ای روستایی، کاملاً نامتناسب با شخصیتی که پیش‌تر از او دیده بودیم به نظر می‌رسد و این بخش، نسبت به عمق و انسجام روایی بخش ابتدایی لوس سانتوس، به‌طرز محسوسی ضعیف‌تر است.

گیمپلی

از نظر گیم‌پلی، San Andreas را باید بلندپروازانه‌ترین و از نظر محتوایی غنی‌ترین نسخه کل دوران سه‌بعدی اولیه مجموعه دانست. این بازی، برای نخستین‌بار، مجموعه‌ای از سیستم‌های نقش‌آفرینی را به فرمول GTA اضافه کرد؛ از جمله آمارهای قابل‌ارتقای شخصیت (استقامت، مهارت رانندگی، مهارت استفاده از سلاح‌های مختلف)، سفارشی‌سازی گسترده ظاهری (لباس، آرایش مو، خالکوبی، و حتی تناسب اندام از طریق باشگاه یا غذاخوردن)، و برای نخستین‌بار، امکان شنا کردن و پرش با چتر نجات. طبق یکی از نقدهای تخصصی، این سطح از تنوع و عمق مکانیکی، تجربه‌ای ساخت که برای ماه‌ها قابل بازی بود، با سطحی از ارزش تکرارپذیری که هیچ بازی دیگری در آن سال‌ها به آن نزدیک نشد.

سیستم جنگ دسته‌های خیابانی (Gang Warfare)، که امکان تصرف قلمرو دسته‌های رقیب در لوس سانتوس را فراهم می‌کرد، و در کنار آن، معرفی هواپیماها و وسایل نقلیه پرنده قابل‌کنترل کامل، تنوع گسترده‌ای به کاوش و مأموریت‌های بازی بخشید. با این حال، باید به چند مشکل واقعی نیز اشاره کرد. چندین بازبینی، به‌ویژه از دید بازیکنانی که از نسخه‌های جدیدتر مجموعه به این نسخه بازمی‌گردند، به حرکت نسبتاً ناهموار و تکان‌دار شخصیت پیاده اشاره کرده‌اند؛ مشکلی که باعث می‌شود سی‌جی گاهی به‌طور ناخواسته از نرده‌ها بالا رود یا در محیط گیر کند. همچنین، برخی گزارش‌های فنی به باگ‌های گرافیکی مرتبط با افت نرخ فریم اشاره کرده‌اند که در مواردی باعث پیکسلی شدن یا شفافیت ناخواسته مدل‌های شخصیت و خودرو می‌شد.

این بازی را باید منبع اصلی یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های روابط عمومی تاریخ صنعت بازی دانست. در ژوئن ۲۰۰۵، یک بازیکن به نام پاتریک ویلدن‌بورگ (با نام مستعار PatrickW)، با استفاده از کدهای مادسازی، به یک مینی‌گیم کاملاً تعاملی و جنسی، موسوم به کافه داغ (Hot Coffee)، دسترسی یافت؛ محتوایی که در کد اصلی بازی باقی مانده بود اما قرار نبود در دسترس بازیکنان عادی قرار گیرد. طبق گزارش‌های بعدی، سم هوسر، رئیس Rockstar، در ابتدا قصد داشت عناصر نقش‌آفرینی و حتی محتوای بزرگسالانه بیشتری را در San Andreas بگنجاند، اما تیم توسعه مجبور شد بخش زیادی از این محتوا، از جمله برهنگی کامل، را پیش از عرضه نهایی حذف یا غیرفعال کند؛ کدی که با انتشار مادسازی ویلدن‌بورگ، بار دیگر به‌طور کامل فعال شد.

طراحی بصری و گرافیک

از نظر بصری، San Andreas با طراحی سه شهر کاملاً متمایز، هرکدام با هویت معماری و فرهنگی مجزا (فضای محله‌ای و خشن لوس سانتوس، اتمسفر چندفرهنگی سان فیرو، و نورهای پرزرق‌وبرق لاس ونتوراس)، در کنار مناطق روستایی و صحرایی گسترده میان آن‌ها، بزرگ‌ترین و متنوع‌ترین نقشه کل مجموعه تا آن زمان را ارائه داد. این مقیاس عظیم، از سوی تقریباً تمام منتقدان به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای این نسخه ستایش شد.

موسیقی متن و ایستگاه‌های رادیویی بازی نیز، با طیف گسترده‌ای از ژانرهای موسیقی دهه ۱۹۹۰ (از هیپ‌هاپ و فانک گرفته تا راک و کانتری)، به‌طور یکپارچه به‌عنوان یکی از بهترین مجموعه‌های صوتی کل تاریخ این فرنچایز شناخته می‌شود. از نظر فنی، همان‌طور که اشاره شد، نسخه اصلی با برخی مشکلات جزئی گرافیکی، به‌ویژه مرتبط با افت نرخ فریم در مناطق پرتراکم، همراه بود.

بازی Grand Theft Auto: San Andreas را باید نقطه اوج بلوغ کامل دوران سه‌بعدی اولیه مجموعه GTA دانست؛ اثری که با گسترش بی‌سابقه مقیاس جهان، معرفی اولین عناصر نقش‌آفرینی مجموعه، و روایتی عمیقاً انسانی و اجتماعاً آگاهانه درباره سی‌جی، میلیون‌ها بازیکن تازه را برای نخستین‌بار با دنیای GTA آشنا کرد و این فرنچایز را به یک پدیده فرهنگی فراگیر تبدیل نمود. با این حال، افت محسوس کیفیت روایی در بخش میانی بازی و برخی مشکلات فنی حرکتی، نشان می‌دهند حتی این شاهکار نیز، در ازای بلندپروازی و مقیاس بی‌سابقه خود، بهایی پرداخت کرده است.