نقد و بررسی بازی Marvel's Spider-Man

بازی Marvel's Spider-Man در ۷ سپتامبر ۲۰۱۸ توسط استودیوی Insomniac Games و با انتشار سونی، به‌صورت انحصاری برای PS4 عرضه شد (بعدها در سال ۲۰۲۰ با نسخه Remastered به PS5 و PC نیز راه یافت). این بازی ، نخستین حضور Insomniac در دنیای ابرقهرمانان مارول بود؛ استودیویی که پیش از آن عمدتاً به خاطر مجموعه Ratchet & Clank و عنوان Sunset Overdrive شناخته می‌شد. برخلاف بسیاری از بازی‌های اقتباسی از فیلم‌ها یا کامیک‌ها که معمولاً محصولات جانبی و کم‌کیفیتی محسوب می‌شدند، Marvel's Spider-Man از همان ابتدا با هدف ساخت داستانی کاملاً مستقل و باکیفیت شکل گرفت؛ تا جایی که خیلی از مخابان این بازی را با سه گانه آرکهام بتمن مقایسه میکنند.

بازی Marvel's Spider-Man یکی از بهترین بازخوردهای انتقادی سال ۲۰۱۸ را دریافت کرد ، به‌سرعت به یکی از پرفروش‌ترین انحصاری‌های تاریخ پلی‌استیشن تبدیل شد، و امروز به‌طور گسترده ، حتی از سوی طرفداران دیرینه بازی‌های پیشین این شخصیت، به‌عنوان یکی از بهترین بازی های اسپایدرمن شناخته می‌شود.

داستان

داستان بازی، پیتر پارکر را در نقش یک اسپایدرمن باتجربه، هشت سال پس از آغاز فعالیت قهرمانانه‌اش، دنبال می‌کند؛ زمانی که او باید هم‌زمان با فشارهای زندگی شخصی خود و ظهور یک اتحاد تازه از جنایتکاران در نیویورک، تحت رهبری شخصیت مرموزی به نام مستر نگتیو (Mister Negative)، دست‌وپنجه نرم کند.

روایت Marvel's Spider-Man را می‌توان یکی از هوشمندانه‌ترین بازتفسیرهای این شخصیت در قالب یک رسانه تعاملی دانست. تصمیم Insomniac برای شروع داستان از نقطه‌ای که پیتر پارکر پیش‌تر هویت اسپایدرمن خود را برای مدتی حفظ کرده، به‌جای تکرار داستان آشنای اسپایدرمن تازه کار ، تصمیمی هوشمندانه بود که از همان ابتدا، بازی را از اکثر اقتباس‌های پیشین این شخصیت متمایز کرد؛ بازیکن از همان دقایق نخست، اسپایدرمنی باتجربه، شوخ‌طبع و دارای شبکه‌ای از روابط شکل‌گرفته را تجربه می‌کند، نه یک نوجوان تازه‌کار.

عمق واقعی داستان، بیش از هر چیز، در بخش‌هایی متمرکز است که به زندگی شخصی پیتر پارکر می‌پردازند؛ روابط او با می پارکر، ام‌جی واتسون و دکتر اکتاویوس (پیش از تبدیل شدن به دکتر اختاپوس)، لایه‌های احساسی معناداری به داستان می‌بخشند که فراتر از یک درگیری ساده میان قهرمان و ابرشرور عمل می‌کنند. منتقدان به‌طور مکرر به کیفیت بالای صحنه‌های پایانی بازی اشاره کرده‌اند؛ نبردی که در آن مرز میان دوستی و دشمنی، و بهای شخصی قهرمان بودن، به شکلی تأثیرگذار به تصویر کشیده می‌شود.

بخشی از منتقدان معتقدند نیمه ابتدایی و میانی داستان، در مقایسه با اوج احساسی بخش پایانی، نسبتاً کم‌فراز و نشیب و قابل‌پیش‌بینی است؛ برخی حتی اشاره کرده‌اند که بازیکن می‌تواند بخش بزرگی از مأموریت‌های اصلی میانه بازی را بدون از دست دادن پیوستگی چندانی از داستان کلی، رد کند. همچنین، طراحی برخی آنتاگونیست‌ها، به‌ویژه در مقایسه با عمق روایی مستر نگتیو یا دکتر اختاپوس، سطحی‌تر و کمتر به‌یادماندنی توصیف شده است.

گیمپلی

اگر بخواهیم یک عنصر واحد را به‌عنوان بزرگ‌ترین دستاورد Marvel's Spider-Man معرفی کنیم، بی‌شک آن عنصر، سیستم حرکت و تارزنی (Web-Swinging) خواهد بود. Insomniac با طراحی فیزیک واقع‌گرایانه و در عین حال هیجان‌انگیز برای حرکت در سطح شهر نیویورک، تجربه‌ای ساخته که تقریباً به‌طور یکپارچه از سوی منتقدان و بازیکنان به‌عنوان بهترین سیستم حرکتی در کل تاریخ بازی‌های ابرقهرمانی، و حتی یکی از بهترین سیستم‌های حرکتی کل ژانر بازی‌های دنیای باز، ستایش شده است؛ حس سرعت، آزادی و روانی تاب خوردن میان آسمان‌خراش‌های منهتن، به‌تنهایی می‌تواند ساعت‌ها بازیکن را سرگرم کند، حتی بدون هدف مشخصی برای پیگیری.

سیستم مبارزه بازی، که آشکارا از فرمول موفق مجموعه Batman: Arkham الهام گرفته (مبارزه روان و زنجیره‌ای مبتنی بر ضربه و ضدحمله)، با افزودن عناصر منحصربه‌فرد اسپایدرمن، از جمله تارهای چسبان، ترکیب مبارزات هوایی و زمینی، و مجموعه‌ای متنوع از گجت‌ها (مانند تار الکتریکی یا مین )، هویت مستقل خود را نیز به دست آورده است. لباس‌های قابل‌تعویض، که هرکدام علاوه بر ظاهر بصری منحصربه‌فرد، توانایی ویژه‌ای نیز به همراه دارند، تنوع تاکتیکی و انگیزه‌ای برای کاوش بیشتر بازی فراهم می‌کند.

فعالیت‌های جانبی جهان باز آن، از جمله برج‌های ارتباطی برای باز کردن نقشه، پایگاه‌های جرم و جمع‌آوری کوله‌پشتی‌ها، از سوی تقریباً تمام منتقدان به‌عنوان عناصری کلیشه‌ای و تکراری توصیف شده‌اند که چندان با نوآوری و کیفیت هسته اصلی گیم‌پلی هم‌تراز نیستند. این انتقاد نشان می‌دهد که بخش عمده نوآوری بازی، در هسته اصلی گیم‌پلی متمرکز است، نه در ساختار کلی طراحی جهان باز آن.

طراحی بصری و گرافیک

از نظر بصری، Marvel's Spider-Man بازآفرینی خیره‌کننده و در عین حال کمی ایده‌آلیزه‌شده از شهر نیویورک ارائه می‌دهد؛ از میدان تایمز گرفته تا محله‌های آرام‌تر منهتن، هر بخش از نقشه با جزئیات قابل توجهی طراحی شده و از نقاط دیدنی واقعی این شهر الهام گرفته است. طراحی چشم‌انداز عمودی شهر، که مستقیماً در خدمت سیستم تارزنی قرار دارد، از نظر هنری و فنی ترکیب هوشمندانه‌ای از زیبایی بصری و کارکرد گیم‌پلی محسوب می‌شود.

بازیگری صوتی و کیفیت انیمیشن صورت شخصیت‌ها، به‌ویژه در صحنه‌های سینمایی داستانی، نیز از سوی منتقدان به‌طور گسترده ستایش شده است؛ حس طنز و شخصیت پیتر پارکر، به لطف صداپیشگی یوری لوونتال (Yuri Lowenthal)، به‌خوبی در سراسر بازی حفظ می‌شود. از نظر فنی، بازی در زمان عرضه خود برای PS4 عملکردی پایدار و چشم‌نواز ارائه داد، هرچند برخی منتقدان به مشکلات جزئی مانند Pop-in عناصر محیطی، به‌ویژه خودروها و عابران پیاده در فاصله دور، اشاره کرده‌اند.

بازی Marvel's Spider-Man را باید نمونه‌ای درخشان از این دانست که چگونه یک استودیو می‌تواند با درک عمیق از هویت یک شخصیت افسانه‌ای، اقتباسی بسازد که نه‌تنها طرفداران دیرینه را راضی می‌کند، بلکه استانداردی تازه برای کل ژانر بازی‌های ابرقهرمانی تعریف می‌کند استانداردی که بعد ها توانست به سینما هم برسد و الگویی برای هویت شخصیت اسپایدرمن باشد. سیستم تارزنی بی‌نظیر، مبارزه روان و پرانرژی، و روایتی که با تمرکز بر جنبه انسانی پیتر پارکر به‌جای صرفاً درگیری‌های ابرقهرمانی، عمق احساسی واقعی به داستان می‌بخشد، همگی این بازی را به یکی از موفق‌ترین آثار Insomniac تبدیل کرده‌اند. با این حال، فعالیت‌های جانبی کلیشه‌ای جهان باز و افت نسبی کشش روایی در نیمه میانی داستان، کاستی‌های واقعی هستند که حتی در میان این سطح از ستایش گسترده ، نباید نادیده گرفته شوند.