از قراردادی با Capcom تا رکورد ۷۲۵ میلیون دلاری

اگر از یک بازیکن بپرسید بزرگ‌ترین فرنچایز Rockstar Games کدام است، پاسخ تقریباً همیشه Grand Theft Auto خواهد بود. اما اگر بپرسید کدام مجموعه Rockstar تاثیر گذار تر است، بسیاری بدون تردید نام Red Dead را خواهند برد. این مجموعه، که با سه بازی اصلی و یک حالت آنلاین، دنیایی کوچک‌تر از GTA اما به‌مراتب شخصی‌تر ساخته، از ابتدا قرار نبود چنین جایگاهی پیدا کند؛ نخستین بازی آن، پروژه‌ای لغوشده بود که Rockstar تقریباً از سر ناچاری خرید و تکمیل کرد. با این حال، امروز، فرنچایزی که از آن روزهای نامطمئن بیرون آمد، طبق گزارش‌ها بیش از ۱۱۲ میلیون نسخه فروخته و نامش با یکی از بهترین داستان‌های تاریخ بازی‌ها پیوند خورده است. در این مقاله، از نخستین جرقه‌های ساخت تا آینده نامعلوم مجموعه، همه‌چیز را بررسی می‌کنیم.

پروژه‌ای که Capcom رهایش کرد

داستان Red Dead از شرکتی ژاپنی آغاز می‌شود، نه Rockstar. در سال ۲۰۰۰، استودیوی Angel Studios در سن‌دیگو، با سرمایه و حمایت Capcom، ساخت یک بازی وسترن را آغاز کرد. این استودیو که در سال ۱۹۸۴ توسط دیگو آنجل (Diego Angel) تأسیس شده بود، تا آن زمان عمدتاً در زمینه جلوه‌های ویژه و گرافیک سه‌بعدی برای فیلم و موزیک ویدیو فعالیت می‌کرد. نسخه اولیه بازی، که قرار بود جانشین معنوی بازی آرکید قدیمی Capcom به نام Gun.Smoke باشد، سبکی کاملاً آرکید داشت؛ به‌گفته یکی از اعضای تیم، حتی یکی از شخصیت‌ها قابلیت پرواز داشت. در همین حال، Angel Studios به‌دنبال ساخت بازی‌ای با عمق بیشتر، داستان و شخصیت‌های واقعی بود و این اختلاف دیدگاه، به‌تدریج به یک مشکل جدی تبدیل شد.

در نوامبر ۲۰۰۲، شرکت Take-Two Interactive، والد Rockstar Games، استودیوی Angel Studios را خرید و آن را به Rockstar San Diego تغییر نام داد؛ استودیویی که از آن پس، دیگر نمی‌توانست برای ناشران دیگر کار کند. در سال ۲۰۰۳، پس از خروج یکی از مدیران ارشد Capcom به نام یوشیکی اوکاموتو (Yoshiki Okamoto)، این شرکت رسماً پروژه را لغو کرد. در دسامبر همان سال، Rockstar اعلام کرد که حقوق بازی را از Capcom خریده و ساخت آن را ادامه خواهد داد؛ به‌گفته یکی از مدیران Rockstar، Capcom آماده بود پروژه را کنار بگذارد و تنها حق انتشار آن در ژاپن را خواست. این بازی، Red Dead Revolver، سرانجام در ۴ مه ۲۰۰۴ برای PS2 و Xbox عرضه شد.

بازی Red Dead Revolver داستان باج‌بگیری به نام رد هارلو (Red Harlow) را در دهه ۱۸۸۰ روایت می‌کرد که برای انتقام قتل والدینش، به شکار عاملان آن می‌رود. بازی، که در بخش‌هایی کنترل شخصیت‌های دیگری مانند جک سوئیفت (Jack Swift) و آنی استوکس (Annie Stoakes) را نیز در اختیار بازیکن می‌گذاشت، با نمره‌ی ۷۴ از ۱۰۰ در متاکریتیک، بازخوردی متوسط دریافت کرد و فروش متوسطی داشت. با این حال، دو چیز از آن برای نسخه های بعد به ارث ماند: مکانیزم Dead Eye و یک دنیای باز، تنها راهی است که می‌تواند حق این موضوع را ادا کند.

تولد واقعی یک افسانه

در سال‌های پس از Revolver، استودیو یRockstar San Diego به‌تدریج به یکی از اصلی‌ترین استودیوهای گروه تبدیل شد. تیم موتور بازی این استودیو، از سال ۲۰۰۴ مسئول توسعه موتور RAGE بوده است؛ موتوری که در بیشتر بازی‌های Rockstar، از جمله GTA IV و GTA V، به کار رفت و بعدها پایه فنی خودِ Red Dead Redemption شد. توسعه Red Dead Redemption، که تیم اصلی ۱۸۰ نفره Rockstar San Diego آن را رهبری می‌کرد، حدود پنج سال طول کشید و با کمک سایر استودیوهای گروه، از جمله Leeds، New England، North و Toronto، تعداد کل اعضای پروژه به بیش از هزار نفر رسید. Rockstar North، سازنده GTA، نیز به‌عنوان مشاور در طراحی دنیای باز بازی همکاری کرد؛ نشانه‌ای روشن از این‌که این مجموعه در مسیر موفقیت GTA گام برمی‌داشت. شرایط کاری سنگین در همین دوره نیز محل بحث بود و بحث های زیادی حول محور این موضوع شکل گرفت.

بازی Red Dead Redemption در ۱۸ مه ۲۰۱۰ برای PS3 و Xbox 360 عرضه شد و با نمره‌ی ۹۵ از ۱۰۰ در متاکریتیک، به یکی از بهترین بازی‌های نسل هفتم کنسول‌ها تبدیل شد. بازی در سال ۱۹۱۱ و در دورانی روایت می‌شد که غرب وحشی در حال از دست رفتن بود و بازیکن را در نقش جان مارستون (John Marston)، تبهکار سابق، قرار می‌داد که برای نجات خانواده‌اش، ناچار می‌شود اعضای باند قدیمی خود را شکار کند. بسته الحاقی Undead Nightmare نیز در اکتبر ۲۰۱۰ منتشر شد و دنیای بازی را به صحنه‌ای از هجوم زامبی‌ها تبدیل کرد؛ بسته‌ای که با وجود لحن ناهمخوان با داستان اصلی، به‌طور گسترده محبوب شد. Rockstar همچنین برای تبلیغ بازی، یک برنامه اجتماعی در Facebook با نام Red Dead Redemption: Gunslingers عرضه کرد.

Red Dead Redemption 2 : اوج جاه‌طلبی

سال‌ها پس از موفقیت Red Dead Redemption، Rockstar بازگشتی بلندپروازانه‌تر را رقم زد. Red Dead Redemption 2 در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۸ برای PS4 و Xbox One عرضه شد؛ توسعه آن بیش از هشت سال طول کشید، تمام استودیوهای Rockstar در یک تیم واحد ادغام شدند و بازی به یکی از پرهزینه‌ترین بازی‌های تاریخ تبدیل شد. این بازی پیش‌درآمد نسخه نخست است و در سال ۱۸۹۹ روایت می‌شود. با نمره‌ی ۹۷ از ۱۰۰ در متاکریتیک، بازخوردی تقریباً کامل دریافت کرد و در آخر هفته نخست، ۷۲۵ میلیون دلار فروش به ثبت رساند؛ رکوردی که آن را به دومین عرضه بزرگ تاریخ سرگرمی تبدیل کرد و ظرف هشت روز، از کل فروش دوران زندگی Red Dead Redemption نیز پیشی گرفت. نسخه PC آن در نوامبر ۲۰۱۹ منتشر شد و فروش کل بازی، طبق گزارش‌ها، از ۷۹ میلیون نسخه گذشته است.

داستان، پس از شکست سرقت از یک کشتی در بلک‌واتر، باند داچ ون در لیند (Dutch van der Linde) را در حال فرار نشان می‌دهد و بازیکن در نقش آرتور مورگان (Arthur Morgan)، یکی از قدیمی‌ترین اعضای باند، سقوط تدریجی آن را از نزدیک تجربه می‌کند. بازی در اپیلوگ خود، به جان مارستون می‌رسد و پلی مستقیم به نسخه نخست می‌زند. توسعه آن، با هفته‌های کاری گزارش‌شده تا صد ساعت و اضافه‌کاری اجباری، به یکی از جنجالی‌ترین نمونه‌های بحث کرانچ در تاریخ صنعت بازی تبدیل شد. بخش آنلاین Red Dead Online نیز حدود یک ماه پس از عرضه به‌صورت بتا راه‌اندازی شد.

پس از RDR2 بخش آنلاین، پورت‌ها و سکوت

سرنوشت پس از Red Dead Redemption 2، یکی از مناقشه‌برانگیزترین بخش‌های تاریخ این مجموعه است. Red Dead Online، با وجود استقبال اولیه، به‌دلیل درآمد بسیار پایین‌تر نسبت به GTA Online، به‌تدریج به حاشیه رفت. در ژوئیه ۲۰۲۲، Rockstar رسماً اعلام کرد که دیگر بسته‌های بزرگ محتوایی برای آن منتشر نخواهد کرد تا منابعش را به GTA بعدی اختصاص دهد؛ تصمیمی که با اعتراض طرفداران، از جمله حضور نمادین آن‌ها با لباس دلقک در سرورها، همراه شد. در ژوئیه ۲۰۲۵ نیز یک به‌روزرسانی رایگان غافلگیرکننده منتشر شد، اما Red Dead Redemption 2 هنوز بسته داستانی تک‌نفره‌ای دریافت نکرده است.

داستان فرنچایز

بازی Red Dead Revolver داستانی مستقل دارد و ارتباط مستقیمی با دو نسخه بعدی ندارد؛ آن را باید نقطه آغاز مجموعه از نظر تاریخی دانست، نه از نظر روایی. روایت اصلی Red Dead از جایی شروع می‌شود که غرب وحشی در حال محو شدن است. در ترتیب داستانی، ابتدا Red Dead Redemption 2 را داریم که در سال ۱۸۹۹ روایت می‌شود: باند داچ ون در لیند، گروهی از تبهکاران که خود را خانواده‌ای یاغی می‌دانند، پس از یک سرقت ناموفق، در تعقیب قانون و شکارچیان جایزه، از ایالتی به ایالت دیگر می‌گریزند. در این مسیر، رهبر باند، که زمانی نماد آزادی بود، به‌تدریج دچار وسواس و تناقض می‌شود، و آرتور مورگان، یکی از وفادارترین اعضا، بین وفاداری به او و وجدان خود گرفتار می‌ماند. اپیلوگ بازی، سال‌ها بعد را نشان می‌دهد و جان مارستون را به قهرمان اصلی بازمی‌گرداند.

سپس به Red Dead Redemption می‌رسیم؛ جان، که سال‌ها پیش از آن گذشته را پشت سر گذاشته و با همسر و پسرش زندگی آرامی را آغاز کرده، توسط مأموران فدرال مجبور می‌شود اعضای باند قدیمی‌اش را شکار کند. این بخش از داستان، با فضایی تلخ‌تر، به سؤال بازخرید گناه و اینکه آیا می‌توان از گذشته گریخت یا نه، می‌پردازد. نکته جالب این است که ترتیب انتشار و ترتیب داستانی، برعکس یکدیگرند؛ و به همین دلیل، بسیاری از بازیکنان، تجربه RDR2 پس از RDR را غنی‌تر می‌دانند، چون پیش‌زمینه عاطفی آن بازی، از شناخت پایان آن آغاز می‌شود. این بخش عمداً بدون افشای پایان‌ها نوشته شده است.

چرا Red Dead این‌قدر محبوب شد؟

محبوبیت این مجموعه را نمی‌توان به یک عامل واحد نسبت داد؛ بلکه حاصل چند دلیل هم‌زمان است. نخست، نادر بودن ژانر وسترن در بازی‌های بزرگ‌بودجه؛ در حالی که شمار بازی‌های تیراندازی و فانتزی بی‌پایان است، تقریباً هیچ بازی دیگری با این سطح از جاه‌طلبی غرب وحشی را بازآفرینی نکرده است. دوم، کیفیت شخصیت‌پردازی؛ جان مارستون و آرتور مورگان، دو قهرمان اصلی، به‌جای قهرمان‌های بی‌نقص، مردانی خسته، گناهکار و درگیر وجدان خود هستند و همین انسانی بودن، پیوند عاطفی عمیقی با بازیکنان ساخته است. سوم، حس تراژیک و مرثیه‌وار روایت؛ مجموعه Red Dead درباره پایان یک دوران است و این حس نوستالژی و از دست دادن، با موسیقی و فضاسازی آن به‌خوبی عجین شده.

چهارم، برند Rockstar؛ نام این شرکت، به‌خاطر موفقیت GTA، خودش اعتبار و توجه رسانه‌ای عظیمی می‌آورد و هر عنوان تازه‌اش، با انتظارات بسیار بالا روبه‌رو می‌شود. پنجم، شکوه فنی و جزئیات دنیا؛ رفتار حیوانات، آب‌وهوای پویا، تعاملات تصادفی با غریبه‌ها و حسی از دنیایی که بدون بازیکن نیز به زندگی ادامه می‌دهد، RDR2 را به معیار مقایسه برای جهان‌های باز بدل کرده است. ششم، لحظات به‌یادماندنی؛ از ورود به مکزیک با آهنگ Far Away در Red Dead Redemption، تا پایان‌های دوگانه RDR2. در نهایت، ارزش تکرار و جامعه فعال؛ حتی پس از سال‌ها، بازیکنان همچنان در انجمن‌ها، سرورهای نقش‌آفرینی و شبکه‌های اجتماعی درباره این مجموعه گفت‌وگو می‌کنند.

نقدهای مشترک مجموعه

با وجود ستایش گسترده، سه انتقاد در مورد این مجموعه بارها تکرار شده است. نخست، کنترل‌های سنگین و پیچیده، که در RDR2 به اوج رسید و بسیاری از بازیکنان را به دلیل سنگینی و کندی عملکرد ناامید کرد. دوم، مأموریت‌های خطی و محدودکننده که با ظاهر آزاد دنیا هم‌خوان نیست. سوم، سیاست‌های پس از عرضه Rockstar؛ نبود DLC داستانی، رها شدن Red Dead Online و قیمت‌گذاری پورت نسخه نخست، همگی به نارضایتی بخش بزرگی از طرفداران منجر شده است.

آیا Red Dead Redemption 3 در راه است؟

تا این لحظه، Rockstar هیچ‌گونه تأیید رسمی درباره نسخه سوم یا هر بازی جدید Red Dead ارائه نکرده است. با این حال، نشانه‌هایی وجود دارد. استراوس زلنیک (Strauss Zelnick)، مدیرعامل Take-Two، پیش‌تر Red Dead را فرنچایزی دائمی توصیف کرده و آن را از نظر ماندگاری با مجموعه جیمز باند مقایسه کرده و گفته است که ادامه ندادن آن، ضرر بزرگی برای شرکت خواهد بود. او همچنین در مصاحبه‌های اخیر اشاره کرده که فناوری‌های نوین ممکن است زمان ساخت بازی‌های Rockstar را کوتاه کند؛ سخنانی که طرفداران را امیدوار کرد، هرچند بدون هیچ تاریخ یا تأیید مستقیم نسخه سوم همراه بود. بر اساس گزارش‌ها، یک بانک سرمایه‌گذاری نیز اعلام کرده است که عرضه یک بازی Red Dead در سال‌های ۲۰۲۷ یا ۲۰۲۸ غیرمنطقی نیست، اما این نظر، تحلیل مالی است و نه سخن رسمی Rockstar. تا زمان عرضه Grand Theft Auto VI در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶، تمرکز اصلی Rockstar بر همان پروژه است و تمام گمانه‌زنی‌های دیگر، به‌دلیل نبود تأیید، باید با احتیاط تلقی شوند.

مسیر Red Dead، از یک بازی لغوشده و رهاشده توسط Capcom تا یکی از پرفروش‌ترین و تحسین‌شده‌ترین فرنچایزهای تاریخ، یکی از جالب‌ترین روایت‌های صنعت بازی است. این مجموعه نشان داد که یک ژانر کم‌طرفدار، اگر با جاه‌طلبی، دقت و عمق احساسی ساخته شود، می‌تواند از بسیاری از رقبای پرطرفدارتر پیشی بگیرد. شخصیت‌هایی چون جان مارستون و آرتور مورگان، به یکی از ماندگارترین نمادهای تاریخ بازی‌ها تبدیل شدند و جهان آن، با وجود تمام نقدها، همچنان معیاری برای سنجش دنیای باز است. اکنون، با آستانه عرضه GTA VI و ابهام درباره آینده، فرنچایز Red Dead در موقعیتی عجیب قرار دارد: از یک سو، بزرگ‌ترین میراث Rockstar بعد از GTA، و از سوی دیگر، مجموعه‌ای که سرنوشتش، هنوز در دست استودیویی است که تمام توجه‌اش را به جای دیگری معطوف کرده است.