نقد و بررسی بازی Resident Evil 5

بازی Resident Evil 5 در ۱۳ مارس ۲۰۰۹ توسط کپکام برای کنسول‌های PS3 و Xbox 360 عرضه شد و در سپتامبر همان سال نیز نسخه PC آن منتشر گردید. لازم به ذکر است که برخلاف سه‌گانه بازسازی‌شده اخیر مجموعه رزیدنت ایول (نسخه‌های ۲، ۳ و ۴)، تاکنون هیچ بازسازی رسمی برای رزیدنت ایول ۵ توسط کپکام معرفی نشده و آنچه در این مقاله بررسی می‌شود، نسخه اصلی و کلاسیک این عنوان است. این بازی که چهار سال پس از انقلاب رزیدنت ایول ۴ عرضه شد، مسیر تکاملی این فرنچایز را از ژانر بقا-وحشت به سمت اکشن ادامه داد و برای نخستین‌بار در تاریخ مجموعه ، حالت هم‌کاری دو نفره کامل را به‌عنوان بخش اصلی و محوری داستان معرفی کرد.

رزیدنت ایول ۵ در زمان عرضه خود با استقبال تجاری چشمگیر و نقدهای عمدتاً مثبت روبه‌رو شد و با میانگین نمره‌ی حدود ۸۴ از ۱۰۰ در متاکریتیک، به یکی از پرفروش‌ترین عناوین تاریخ مجموعه تبدیل شد، هرچند از نظر هویت ژانری و وفاداری به ریشه‌های وحشتناک فرنچایز ، همواره موضوع بحث و اختلاف‌نظر میان طرفداران و منتقدان بوده و خیلی از طرفداران همچنان آن را یک شکست برای کپکام میدانند.

داستان

بازی ، بازیکنان را در نقش Chris Redfield قرار می‌دهد ؛ قهرمان آشنای نسخه نخست رزیدنت ایول که اکنون به‌عنوان عضوی از سازمان BSAA برای بررسی یک تهدید زیستی تازه به منطقه‌ای خیالی در آفریقای غربی به نام کیجوجو اعزام می‌شود. او در این مأموریت با Sheva Alomar ، مأمور محلی و شریک تازه خود ، همراه می‌شود تا ریشه شیوع ویروسی که ساکنان منطقه را به موجوداتی وحشی و پرخاشگر تبدیل کرده است را کشف کنند.

روایت رزیدنت ایول ۵ بازیکن را به قلب یک بحران بیوتروریستی در آفریقا می‌برد، جایی که سازمان مخوف امبرلا هرچند رسماً منحل شده، اما میراث زیستی خطرناک آن همچنان در اختیار سوداگران اسلحه و گروه‌های تروریستی قرار دارد. داستان به‌تدریج کریس را به سمت روبه‌رو شدن با Albert Wesker، دشمن اصلی و همیشگی مجموعه ، و همچنین بازیابی ارتباط او با Jill Valentine ، شریک سابق و مفقودش ، هدایت می‌کند ؛ روایتی که به خوبی انجام شده است ؛ اما به نهوی طرفداران این بازی نتوانستند با این بازی ارتباط خوبی بگیرند. شخصیت شیوا ، با وجود نقش محوری‌اش به‌عنوان همراه دائمی بازیکن ، از پرداخت و پیشینه کافی برخوردار نیست و ارتباط او با کریس بیشتر در حد گفت‌وگوهای کوتاه و کلیشه‌ای باقی می‌ماند. همچنین شخصیت‌های فرعی همچون ریکاردو ایروینگ ، قاچاقچی اصلی سلاح‌های زیستی داستان ، عمق چندانی نمی‌یابند و تأثیرگذاری محدودی بر روند کلی روایت دارند. صحنه‌های پایانی نبرد با وسکر ، هرچند از نظر بصری و دراماتیک تماشایی طراحی شده‌اند ، از سوی برخی منتقدان به دلیل گرایش شدید به سبک ابرقهرمانی و دور شدن از فضای واقع‌گرایانه نسخه‌های پیشین ، مورد انتقاد قرار گرفته‌اند.

گیم پلی

گیم‌پلی رزیدنت ایول ۵ مستقیماً بر پایه سیستم موفق سوم‌شخص از روی شانه رزیدنت ایول ۴ بنا شده ، اما با افزودن حالت هم‌کاری دو نفره کامل . بازیکنان اکنون می‌توانند در سراسر داستان اصلی، چه به‌صورت آنلاین و چه در حالت اسپلیت‌اسکرین محلی، در کنار یک شریک انسانی به مبارزه با انبوه دشمنان بپردازند ؛ رویکردی که به خودی خود تغییری مثبت برای گیم پلی محسوب میشود ، اما نتوانست دل طرفداران را آن جور که باید به دست بیارد و حاشیه های زیادی را به خودش اختصاص داد.

یکی دیگر از بزرگ‌ترین انتقادات وارد بر این بازی ، عملکرد ضعیف هوش مصنوعی شیوا در حالت تک‌نفره است. بازیکنانی که ترجیح می‌دهند بازی را به‌تنهایی تجربه کنند، اغلب با رفتار ناکارآمد و گاه آزاردهنده هم‌تیمی هوش مصنوعی خود مواجه می‌شوند ؛ از مصرف بی‌رویه مهمات و آیتم‌های شفابخش گرفته تا سد کردن مسیر حرکت بازیکن در لحظات حساس مبارزه. این مشکلات باعث شده بسیاری از منتقدان رزیدنت ایول ۵ به مراتب کمتر از نسخه های قبلی قبول کنند و همواره از آن انتقاد کنند.

از نظر ساختار مراحل و طراحی محیط ، بازی نیز مورد انتقاد قرار گرفته، چرا که بسیاری از فضاها و دشمنان از نظر بصری و مکانیکی شباهت زیادی به روستاها و دشمنان آلوده به پلاگا در رزیدنت ایول ۴ دارند و حس تازگی کمتری نسبت به آن ارائه می‌دهند. سیستم مدیریت موجودی نیز همچنان محدودیت حرکت هنگام شلیک را حفظ کرده و برخلاف بازسازی‌های بعدی مجموعه، امکان حرکت آزادانه هنگام هدف‌گیری وجود ندارد ؛ محدودیتی که در زمان عرضه بازی نیز از سوی برخی بازیکنان منسوخ توصیف شد.

طراحی بصری و گرافیک

از نظر بصری، رزیدنت ایول ۵ در زمان عرضه خود در سال ۲۰۰۹ در سطح خوبی بود. کپکام با انتقال فضای بازی از محیط‌های تاریک و بسته نسخه‌های پیشین به مناظر روشن ، آفتابی و پهناور آفریقا ، ریسک بزرگی کرد که در نهایت از نظر فنی نتیجه‌ای خوبی به همراه داشت ؛ نورپردازی ، بافت ها و طراحی محیط بازی همگی نسبت به سال انتشار بازی در سطح خوبی قرار دارند و از نظر گرافیک هم کپکام به خوبی عمل کرده و ئدر این بخش انتقادات کمتری را از بازیکن ها دریافت کرده.

طراحی شخصیت‌ها ، به‌ویژه مدل‌سازی کریس ردفیلد با پیکری عضلانی و برجسته ، و همچنین طراحی دشمنان آلوده که اکنون در نور روز و در جمعیت‌های بزرگ ظاهر می‌شوند، از نظر فنی دستاورد قابل توجهی محسوب می‌شد. با این حال، برخی منتقدان به انتقال فضای بازی از تاریکی و ابهام به روشنایی و وضوح کامل روز ، از این منظر ایراد گرفته‌اند که این تغییر ، بخش زیادی از حس ابهام و دلهره روانی را که ویژگی بارز مجموعه رزیدنت ایول بود ، از میان برده است. طراحی صدا و موسیقی بازی نیز ، در راستای هویت اکشن‌محورتر آن ، بر ریتم‌های پرانرژی و هیجان‌انگیز تمرکز دارد که هرچند برای صحنه‌های نبرد مؤثر عمل می‌کند، اما فاقد تنش روانی و اضطراب‌آور نسخه‌های ابتدایی‌تر مجموعه است.

رزیدنت ایول ۵ نمونه‌ای شاخص از دوره‌ای در تاریخ این فرنچایز است که کپکام به‌طور کامل مسیر خود را از بقا-وحشت کلاسیک به سمت اکشن پرشتاب و هم‌کاری تغییر داد؛ تصمیمی که هرچند از نظر تجاری و در حالت چندنفره بسیار موفق بود ، اما در میان طرفداران قدیمی مجموعه همواره واکنش‌های دوگانه‌ای برانگیخته است. بازی با گیم‌پلی محکم ، طراحی بصری خوب برای زمان خود و باس فایت های تماشایی ، تجربه‌ای سرگرم‌کننده به‌ویژه ارائه می‌دهد ، هرچند ضعف هوش مصنوعی همراه در حالت تک‌نفره و فاصله گرفتن از هویت وحشت اصیل مجموعه ، از جمله نقاط ضعف اصلی آن به شمار می‌روند.